Jak Chorwaci widzą sąsiadów? cz. 1 Albańczyk

Co Chorwaci sądzą o Albańczykach?

Nie od dziś wiadomo, że stosunki między sąsiadami na Bałkanach to temat skomplikowany, który wymaga szczególnej uwagi. W celu przybliżenia obrazu sąsiadów jaki buduje się w głowach Chorwatów przeprowadziłam ankietę. W podjętych badaniach zapytałam Chorwatów o następujących sąsiadów: Albanac (Albańczyk), Bosanac/Bošnjak (Bośniak), Crnogorac (Czarnogórzec), Hercegovac (Hercegowińczyk), Kosovac/Kosovar/Kosovljanin (Kosowianin), Makedonac (Macedończyk), Srbin (Serb)

Jaki jest zatem prawdziwy Albanac według zebranych danych ankietowych? Dominująca ilość uzyskanych wyrażeń wskazuje na wykonywany zawód. Albanac jest właścicielem piekarni, lodziarni, cukierni (częstokroć położonej nad morzem, działającej sezonowo) lub jej pracownikiem. Jest to tradycja, którą kocha. Potrafi przyrządzić dobry burek oraz albański chleb/pieczywo.

  1. jest piekarzem / lodziarzem (50);

prodaje voče, povrče, sladoled ili burek; pekara; voli pekarstvo; hrana; sljadoljed; moj pekar; ima pekaru ili zlatarnu; radi sladoled; radi u pekari; ima pekaru; radi na moru u slastičarnici; više nema štand sa sladoledom nego slastičarnicu; čisti uši kornetima; zna napravit dobar burek; albanski kruh; albanska tradicija pekarstva; albansko pecivo; slastičar; sezonski radnik; pek.

W drugiej kolejności jest rodzinny i gościnny, ma dużo dzieci oraz kocha swój dom. Respondenci wskazują szczególnie na patriarchalny układ panujący wewnątrz rodziny, jej zamknięcie względem otaczającego społeczeństwa oraz szowinizm.

  1. rodzinny i tradycyjny (32);

patriarhalan; puno djece, malo para, ali dobar covjek; masa djece, ugostiteljski obrt; domoljubni; obiteljski čovjek; puno djece; patriarhalan; domoljubni, zatvoreni jako unutar svoje familije; sigurno ima masu djece; ima veliku obitelj; ima puno djece, šovinist.

Trzecią cechą jest religijność. Zgodnie ze spisem ludności z 2011 roku 58,79% mieszkańców Albanii wyznaje islam. Większość albańskich muzułmanów jest sunnitami, występuje również mniejszość szyicka. Chrześcijaństwo jest religią 16,99% ludności, czyli drugą najchętniej praktykowaną w kraju. Pozostali mieszkańcy są albo niereligijni, albo należą do innych ugrupowań.

  1. religijny (7);

mali s ‚loptom’ na glavi (lopta = ona kapa, šešir što je tipično za njih); je religiozan; Beljulji.

Na czwartym miejscu Albanac postrzegany jest jako człowiek biedny, utrzymujący nieporządek, często żyjący w baraku.

  1. biedny i nieporządny (6);

neuredan; siromasan; albansko siromaštvo; zivi u baraki; albanski nered.

Piąta cecha odnosi się do działalności kryminalnej i kradzieży. Do grupy tej przyporządkowano m.in. określenie zelena mafija. Mianem „zielonej mafii” można określić młodocianych kryminalistów, ekologów lub – co jest moim zdaniem trafną interpretacją w tym przypadku – ludzi związanych z uprawą i eksportem marihuany.

  1. kryminalista i złodziej (5);

zelena mafija (otprilike isto kao i za pravog Albanca); lopov; krade.

Na aspekt fizykalny Albanca składa się wiele równoważnych cech. Jest on niski, ma niebieskie oczy, ciemną karnację i brodę. Brakuje mu często zęba, nosi sandały i skarpety oraz różaniec wokół szyi.

  1. wygląd zewnętrzny (24);

nizak; plave oci; fali koji zub; bradat; crn; krunica oko vrata; nosi sandale i čarape; mu svejedno fali zub.

Podobnie jak w przypadku aspektu fizykalnego aspekt społeczny, a dokładniej zachowanie, reprezentowany jest przez wiele wyrażeń i określeń. Albanac jest głośny i gwałtowny, lubi się bawić, jest otwarty, zaradny i pracowity. Z drugiej strony jest uparty i obrażalski, kłamie, ma skłonność do zdrady i zrobiłby wszystko dla pieniędzy.

  1. aspekt społeczny-zachowanie (42);

laze; glasan; vole zabavu; otvoreni; sve za lovu; marljiv; snalažljiv; podmukao; raspaljiv; uvredljiv; snalažljiv; podmukao; se dobro snalazi u životu; tvrdoglavost.

https://www.youtube.com/watch?v=n_MvsbbfgTE